Omarm je emoties

We worden in ons dagelijks leven, in onze beleving, ons functioneren en bij het maken van keuzes, grotendeels onbewust geleid door onze emoties en gevoelens. Toch ervaren we ze over het algemeen als iets engs en we lopen er graag voor weg. We vertrouwen vaak liever op onze ratio. Gevoelens censureren we sterk, rationaliseren ze of drukken ze weg.

‘We zijn bang om onze emoties in de volle omvang toe te laten en bang om emotioneel dichtbij anderen te zijn. We zijn bang om kwetsbaar te zijn, de aandacht op onszelf te richten of gewoon bang om een slecht figuur te slaan. We zijn dus bang om gezien te worden zoals we daadwerkelijk zijn.
Als we echt willen dat er iets verandert in ons leven, als we echt willen leven zoals we diep van binnen zijn , dan moeten we leren in contact te komen met onze gevoelens en ze te leren managen als ze er zijn: het verdriet dat we voelen als we iets of iemand zijn kwijt geraakt, de boosheid die we voelen als ons onrecht wordt aangedaan, de blijdschap die we voelen als we dichtbij geliefden zijn. En alles dat hier tussenin zit’.

Dit citaat komt uit het boek ‘Omarm je emoties’ van Ronald J. Frederick. Ik adviseer het standaard aan cliënten, want emoties en gevoelens hebben een centrale plek in mijn coachingspraktijk.
Frederick maakt goed inzichtelijk hoe wij ermee om gaan. Een boek met veel concrete en praktische oefeningen. Een aanrader.

Emoties en lichamelijke klachten

Wanneer wij onze emoties niet herkennen, erkennen en op de juiste wijze uiten, vermindert onze energie, functioneren we slechter en kunnen we zelfs ziek worden. De impact van ‘emotionele onderdrukking’ heeft grote invloed op: op ons immuunsysteem, onze spijsvertering en ademhaling. Het lichaam reageert op emotionele stress door hormonen af te scheiden, zoals adrenaline en cortisol. Hierdoor versnelt de hartslag, stijgt de bloeddruk en neemt bijvoorbeeld transpiratie toe.

Onderdrukte emoties kunnen zich ook in lichamelijke spanning uiten, via bijvoorbeeld een strakke nek en schouders (dat zijn mijn ‘alarmplekken’!), rugpijn, hoofdpijn, druk op de borst, oorsuizingen, of grote onrust. Herkenbaar?

Wil je meer weten over somatisch onverklaarbare klachten (SOLK)? Zie hier op mijn blog. 

Onze kindertijd en emoties

De angst die we voelen rondom het hebben van gevoelens is een oude angst, gebaseerd op het verleden, niet op het heden. Onze automatische reactie op de gevoelens in het heden, is het resultaat van oude programmering uit de tijd dat we kind waren.

Als kind zijn we afhankelijk van onze ouders. We hebben ze ook nodig om te helpen om te gaan met verdriet, boosheid, verlangen tot nabijheid en als emoties heel intens of overweldigend zijn. Maar veel ouders hebben onvoldoende geleerd op passende wijze met, vooral negatieve, gevoelens om te gaan.

We schatten al jong in welke emoties onze ouders niet prettig vinden en van welke ze blij worden. Oftewel, we merken feilloos bij welke emoties we aangehaald worden en welke zorgen voor afstand tot onze ouders. Dat maakt dat we ons als klein kind aanpassen in emotionele zin. We doen wat nodig is om de band met onze ouders in stand te houden en onze behoefte aan geborgenheid, aandacht en bevestiging te garanderen. We tonen ze dus vooral wat ze graag zien, bijvoorbeeld dat we heel flink zijn en niet zeuren.

Misschien herken je hier wat van:

  • Dat je een aansteller werd genoemd als je huilde. De impliciete boodschap: verdriet mag niet en zorgt voor kritiek;
  • Dat je genegeerd werd als je voor jezelf opkwam of boos werd. Boosheid is slecht.

Niet echt vrolijk nieuws, als je dit leest. Maar het goede nieuws is dat we daadwerkelijk kunnen veranderen, niet langer meer op een manier hoeven te reageren zoals we als kind onbewust ontwikkelden. We kunnen emoties en gevoelens op een goede manier betrekken in ons leven.

Emotiemanagement

Hoe nu de angst voor emoties te boven komen en het contact met jezelf en anderen verdiepen?
Ik neem de stappen door die Frederick in zijn boek uitgebreid beschrijft.

Stap 1: bewustwording

Frederick noemt het: toepassen van ‘emotionele mindfulness’: je in het hier en nu bewust worden van de gevoelens die in je leven.

Allereerst herkennen wat je doet of tegen houdt om stil te staan bij je gevoelens,  of het aangaan van meer intimiteit in contact met anderen. Als bijvoorbeeld verdriet op komt, hebben we de neiging dit weg te drukken, door van onderwerp te veranderen, weg te kijken of een grap te maken. Natuurlijk kun je je niet altijd permitteren je verdriet te uiten, maar als het een onbewust patroon is het af te weren, krijg je er last van én kun je het niet veranderen.

Het gaan herkennen van je patronen, begint met je lichaam beter te gaan leren (ver)kennen en regelmatig tijd te nemen voor momenten van verstilling en afstemming op je lijfs- en gevoelssensaties.
Een dagelijkse oefening met een bodyscan  kan een goede start zijn voor meer lichaamsbewustzijn – en ontspanning.

Stap 2: omgaan met angst

Als je begint te herkennen hoe je automatisch je gevoelens weg drukt door je afweergewoonten, wordt je geconfronteerd met het onprettige gevoel dat je probeerde te vermijden. Je wordt je bewust van die spanning in de borst, in de buik, of grote onrust in je lijf. Het zijn lichamelijke symptomen van angst, signalen van ons ‘vlucht of vecht-mechanisme’. Het komt op als je je bedreigd voelt. Het zijn ook signalen dat je dichter bij je werkelijke gevoelens komt. Frederick geeft handvatten die gaan helpen je minder onprettig te voelen bij het toestaan van je gevoelens.

Als je angstig bent of spanning hebt, maak gebruik van deze stappen:

  1. Ga ergens zitten of liggen, waar je comfortabel bent. Neem even de tijd om je ademhaling te volgen. En probeer dat te doen, zonder dat er iets hoeft te veranderen.
  2. Richt je aandacht op de signalen in je lijf, heel concreet: bv druk op de borst, strakke kaken, onrustige benen.
  3. Merk op en beschrijf wat je fysiek ervaart, zonder vragen, oordelen en indien mogelijk met zachte aandacht. Je zegt iets als: ‘ik merk dat……en dat is okay’.
  4. Als je merkt dat je aandacht weg vliegt, breng je de aandacht weer terug naar de spanningsplek. Merk op hoe de sensaties veranderen – of niet, als je er aandacht aan besteedt.
  5. Blijf je ervaring volgen en beschrijven, totdat je angst of spanning wat zakt en gebruik je uitademing om los te laten en niets te hoeven.
  6. Als je angst of spanning voldoende gezakt is, neem even de tijd om hier van te genieten.

Stap 3: doorvoelen en ervaren

De volgende stap is de ervaring, het voelen van wat er werkelijk in je leeft. Als je je gevoelens volledig toelaat en ervaart, zul je merken dat het een soort golfbeweging in zich heeft. Boosheid zal bijvoorbeeld zich aandienen als een lichte irritatie, of frustratie. Met aandacht zwelt het aan. Je lijf wordt warmer, misschien komt een impuls op om fysiek te reageren. Als je er met je aandacht bij kan blijven en het niet blokkeert of wegdrukt, zal het gevoel even pieken en dan langzaam weg ebben. Als je de hele golfbeweging toegelaten hebt, heb je een nieuwe ervaring: van een verandering, duidelijkheid en helderheid. Er is nieuwe energie voelbaar.

Stap 4: delen

Je hebt een keuze te delen wat je van binnen ervaart. Om je gevoelens te verwoorden en te communiceren, of om ze binnen en voor jezelf te houden. Soms is alleen al het in contact zijn met je gevoelens genoeg. Maar vaker is het ook belangrijk ze te delen met anderen.
We weten vaak niet hoe dat te doen, op zo’n manier dat anderen echt naar je luisteren en we er ook iets mee bereiken. Frederick helpt je gevoelens te uiten en delen, te beslissen wat wijs is om wel of niet te uiten en hoe je gevoelens kunt gebruiken om meer intimiteit te ervaren in contact met anderen.

Conclusie

Ik hoop van harte dat ik je wat inzicht en inspiratie heb gegeven met dit blog over emoties en het boek van Frederick. Veel plezier met jouw ‘emotie-onderzoek’. Je zult merken wat de waarde er van is.

  • Wordt jij regelmatig overspoeld door je gevoelens?
  • Of vraag je je af waar ze gebleven zijn en zit je vooral sterk ‘in je hoofd’?
  • Voel je dat je erg gespannen bent en / of onrustig?
  • Heb je fysieke vage klachten en verminderde energie?

Als je blokkades of belemmeringen ervaart, raad ik je niet aan alleen met dit boek aan de slag te gaan, maar ook coaching of therapeutische hulp te zoeken.
Je bent van harte welkom om te onderzoeken of ik iets voor je kan betekenen. In een vrijblijvend gratis oriënterend gesprek kunnen we dat verkennen.

Neem contact op of bel 06 -41 72 42 04

En leuk als je hieronder in het contactformulier iets wilt delen van je leeservaringen of associaties.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *